Asbest zelf verwijderen: wat mag wel en wat niet

In woningen van voor 2001 kan asbest zitten: in golfplaten van een tuinberging, in leien, in vensterbanken, in vloertegels of rond oude leidingen. Wie wil renoveren, vraagt zich af of hij dat zelf mag weghalen. OVAM maakt daarin een duidelijk onderscheid.

Hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest

Hechtgebonden asbest zit stevig vast in een ander materiaal, zoals asbestcement in golfplaten of leien. De vezels komen pas vrij als het materiaal beschadigd of bewerkt wordt. Niet-hechtgebonden asbest, zoals in oude leidingisolatie of spuitasbest, laat veel makkelijker vezels los en is daarom veel gevaarlijker.

Wat mag je als particulier zelf verwijderen?

• Binnen: alleen hechtgebonden asbest dat niet beschadigd is, en het moet tijdens het verwijderen intact blijven.
• Buiten: hechtgebonden asbest, beschadigd of niet. Beschadigd materiaal mag je alleen verwijderen als er niemand anders in de buurt is en als het niet verder beschadigd of verkruimeld wordt.
• Binnen of buiten: asbesthoudende koorden, dichtingen of pakkingen, als dat met eenvoudige handelingen kan.

Wat mag je niet zelf doen?

Een aantal risicovolle toepassingen mag alleen een erkende asbestverwijderaar weghalen, met een hermetische zone of de couveusezakmethode. OVAM noemt onder meer leidingisolatie, pleisterwerk met asbest, gespoten asbest en een asbesthoudende lijmlaag op een chape die gefreesd of geschuurd moet worden. Ook een aannemer die geen erkende asbestverwijderaar is, mag die materialen niet verwijderen.

Hoe werk je veilig?

• Demonteer materialen één voor één met de hand of door ze los te schroeven.
• Gebruik alleen handgereedschap, zoals een schroevendraaier of handzaag.
• Gebruik geen krachtige mechanische werktuigen zoals boor- of schuurmachines, slijpschijven of een hogedrukreiniger. Die zijn verboden omdat ze asbeststof in de lucht brengen.
• Bevochtig het materiaal door water te vernevelen of gebruik een fixeermiddel.
• Breekt een plaat toch, bevochtig dan de breukranden.
• Is het materiaal te sterk verweerd, stop dan en contacteer een erkende asbestverwijderaar.

Afvoeren

Asbestafval mag je niet bij het gewone afval zetten. Informeer bij je gemeente of intercommunale hoe je het correct verpakt en waar je het kunt afgeven. Veel intercommunales bieden daarvoor speciale zakken of een ophaling aan.

Moet je asbest verwijderen?

Er is vandaag geen algemene verplichting om asbest in je woning te verwijderen. Asbest in slechte staat laat je best verwijderen, en bij renovatiewerken ben je verplicht om de asbesthoudende materialen die door de werken eenvoudig bereikbaar worden, te verwijderen. Asbesthoudende dak- of gevelbekleding mag je nooit afdekken. Vlaanderen streeft ernaar om alle asbestcementen toepassingen rond gebouwen tegen 2034 te verwijderen.

Eerst weten waar het zit

Twijfel je of een materiaal asbest bevat, laat het dan onderzoeken voor je begint. Een asbestattest, opgemaakt door een gecertificeerde asbestdeskundige, geeft een overzicht van de asbesthoudende materialen in je woning. Bij verkoop van een woning van voor 2001 is het al verplicht, en tegen 2032 moet elke eigenaar van zo'n woning er een hebben.

Bescherm jezelf en anderen

Werk je zelf met asbest, zorg dan dat er geen kinderen, huisdieren of buren in de buurt zijn. Draag beschermende kledij en een geschikt masker, en neem geen vuile kledij mee naar binnen. Twijfel je of je het veilig kunt, laat het werk dan over aan een vakman. Het risico zit in de vezels die je inademt, en die zie je niet.