Schimmel en condensatie in huis: eerst de oorzaak zoeken

Schimmel op muren en plafonds komt in veel woningen voor, vaak in de winter. Het is niet alleen lelijk, schimmel is ook slecht voor de luchtkwaliteit in huis. Voor je een firma belt, is het nuttig om te weten waar het vocht vandaan komt.

Hoe condensatie ontstaat

In een woning komt elke dag veel vocht vrij: door ademen, koken, douchen en was drogen. Warme lucht kan veel vocht bevatten. Als die lucht afkoelt tegen een koud oppervlak, condenseert het vocht. Dat zie je op ramen, maar het gebeurt ook op koude plekken in muren en plafonds. Waar het oppervlak lang vochtig blijft, groeit schimmel.

Waar je het vaak ziet

• In de hoeken van buitenmuren, vooral aan het plafond.
• Achter kasten en bedden die tegen een buitenmuur staan.
• Rond ramen en boven vensterbanken.
• In badkamers zonder goede afzuiging.
• In slaapkamers waar weinig verlucht wordt.

Zulke plekken wijzen vaak op een koudebrug, een plaats waar de muur kouder is, in combinatie met te weinig ventilatie.

Andere oorzaken uitsluiten

Niet elke vochtplek is condensatie. Kijk ook naar:

• vlekken onderaan muren, met zoutuitslag: mogelijk opstijgend vocht;
• vlekken die na regen groter worden: mogelijk doorslaand vocht of een lek in dak of goot;
• een plek rond een leiding: mogelijk een lek.

Twijfel je, laat dan een specialist meten. Een injectie of gevelbehandeling helpt niet tegen condensatie, en betere ventilatie helpt niet tegen een lekkende goot.

Ventilatie is de basis

Elke woning heeft basisventilatie nodig. Zonder ventilatiesysteem kun je ramen op een kier zetten of in kipstand, of verluchtingsroosters laten plaatsen in ramen of muren. Een venster een paar uur wijd openzetten is onvoldoende. Ramen die voortdurend op een kier staan, doen wel warmte verloren gaan. Een ventilatiesysteem met roosters of mechanische afzuiging lost dat beter op.

Heb je roosters in je ramen, sluit ze dan nooit volledig, ook niet in de winter. En hou de afzuigopeningen in badkamer en keuken proper.

Na nieuwe ramen of isolatie

Na het plaatsen van nieuwe ramen of na isolatiewerken komt condensatie vaak plots meer voor. De woning is luchtdichter geworden, en de oude kieren waardoor vocht ontsnapte, zijn weg. Isolatie vraagt daarom altijd ventilatie. Plaats je nieuwe ramen in droge ruimtes zoals woonkamer of slaapkamer, dan horen daar regelbare toevoeropeningen of mechanische toevoer bij. Die verplichting geldt niet als je alleen ramen vervangt zonder vergunning voor andere aanpassingen, maar ook dan is ventilatie verstandig.

Wat je zelf kunt doen

• Zet de dampkap aan tijdens het koken, en laat die even nadraaien.
• Verlucht de badkamer tijdens en na het douchen.
• Droog was buiten of in een droogkast, niet in een slaapkamer.
• Zet kasten een eindje van buitenmuren af.
• Verwarm ook kamers die je weinig gebruikt een beetje, en hou deuren naar koude ruimtes dicht.
• Gebruik een eenvoudige vochtmeter om de luchtvochtigheid in huis te volgen.

Wanneer je een vakman inschakelt

Komt de schimmel terug ondanks verluchten, of zijn de plekken groot, laat dan een vakman de oorzaak zoeken. Afhankelijk van wat hij vindt, kan dat een ventilatie-installateur zijn, een isolatiebedrijf om een koudebrug aan te pakken, of een specialist in vochtbestrijding. Laat grote schimmelplekken professioneel verwijderen en pak eerst de oorzaak aan, anders komt de schimmel terug.