Ventilatie onderhouden: roosters, ventielen en filters

Een ventilatiesysteem draait dag en nacht. Stof, vet en vuil zetten zich na verloop van tijd af in roosters, ventielen, filters en kanalen. Dan daalt het debiet, wordt de ventilator luider en verbruikt hij meer stroom. Met regelmatig onderhoud blijft de lucht in huis gezond.

Lees eerst de handleiding

Elke installatie is anders. De handleiding van je systeem zegt welke onderdelen je zelf mag reinigen en hoe vaak. Vraag de installateur bij de oplevering om het onderhoud samen te overlopen.

Wat je zelf doet

Het Departement Omgeving geeft deze richtlijnen:

• Roosters in ramen en muren: maak ze om de één tot drie maanden schoon met een stofzuiger. Kijk in het begin elke maand hoe snel ze vuil worden.
• Toevoeropeningen bij systeem B en D: reinig ze best elke maand.
• Afvoeropeningen bij systeem C en D, en roosters in binnendeuren of muren: reinig ze om de één tot drie maanden.
• Filters: vraag de fabrikant of installateur hoe vaak ze vervangen moeten worden. Gewoonlijk is dat ongeveer om de zes maanden. Een filterindicator op de unit helpt om het niet te vergeten.

Haal ventielen niet zomaar los om ze te reinigen. Hun stand is bij de oplevering ingeregeld. Markeer de stand of reinig ze zonder de instelling te veranderen.

Wat je niet doet

• Sluit roosters nooit volledig, ook niet in de winter.
• Zet het systeem niet uit, behalve in noodgevallen of tijdens onderhoud.
• Plak geen ventielen af omdat je tocht of geluid voelt. Laat de oorzaak nakijken.

Wil je meer ventilatie, bijvoorbeeld tijdens het koken, douchen of als er veel mensen in huis zijn, zet het systeem dan tijdelijk in een hogere stand.

Wat de installateur doet

Laat om de één tot drie jaar een installateur komen. Hij kijkt de kanalen na en reinigt ze, controleert de instellingen en past ze aan waar nodig, en reinigt de ventilatoren. Bij een systeem met warmteterugwinning kijkt hij ook de warmtewisselaar na. Een onderhoudscontract is niet verplicht, maar kan het makkelijker maken om dat nazicht niet te vergeten.

Signalen dat er iets mis is

• De ventilator maakt meer lawaai dan vroeger.
• Ramen beslaan vaker, of er komt schimmel in badkamer of slaapkamers.
• Geuren uit de keuken of het toilet blijven langer hangen.
• Je voelt tocht bij een toevoerventiel.
• De filterindicator brandt, ook al heb je de filter net vervangen.

Merk je zoiets, controleer dan eerst of de filters en roosters proper zijn. Lost dat niets op, vraag dan een nazicht.

Bij een systeem zonder unit

Heb je systeem A of C, dan heb je geen filters in een centrale unit, maar wel roosters in ramen of muren. Die verdienen dezelfde aandacht. Bij systeem C reinig je ook de afvoerventielen in de natte ruimtes en hou je de ventilator in het oog.

Ventilatie in een woning zonder systeem

Heb je geen ventilatiesysteem, dan is basisventilatie toch nodig. Zet ramen op een kier of in kipstand, of laat roosters plaatsen. Een raam enkele uren wijd openzetten volstaat niet. Overweeg je een systeem, laat dan een installateur bekijken welk type past bij je woning.