Nieuwe hout- of pelletkachel: ecodesign en wat je nakijkt

Een houtkachel of pelletkachel geeft sfeer en warmte, maar houtverbranding is ook een belangrijke bron van fijnstof. Daarom gelden er Europese eisen voor nieuwe toestellen. Wie een kachel koopt, doet er goed aan die eisen te kennen en te vragen hoe het toestel daaraan voldoet.

Ecodesign: sinds wanneer?

Volgens de Vlaamse Milieumaatschappij werden de Europese ecodesign-eisen voor ketels en kachels op vaste brandstof in 2015 goedgekeurd. Ze leggen eisen op voor de uitstoot van onder meer stof, stikstofoxiden, koolstofmonoxide en organische gassen. Voor ketels op vaste brandstof gelden ze sinds 1 januari 2020, voor kachels op vaste brandstof sinds 1 januari 2022.

De VMM vermeldt ook dat leveranciers energiegelabelde toestellen sinds 1 januari 2019 moeten registreren in de Europese databank EPREL. Vraag de verkoper naar de productgegevens van het toestel.

Geen tweedehandskachel

De VMM raadt tweedehandstoestellen sterk af. Oudere kachels moesten niet aan dezelfde productnormen voldoen en stoten veel meer uit. Een oud toestel vervangen door een nieuw toestel verlaagt de uitstoot.

Hout of pellets?

Volgens de VMM regelt een pelletkachel zelf de toevoer van brandstof en lucht, waardoor de uitstoot constanter is en het toestel moeilijker verkeerd te gebruiken is. Een houtkachel vraagt meer van de gebruiker: droog hout, het juiste aansteken en voldoende lucht. Ook bij een goed toestel bepalen brandstof en stookgedrag een groot deel van de uitstoot.

Niet te groot kiezen

De VMM waarschuwt voor een kachel met te veel vermogen. Moet je de luchttoevoer telkens dichtzetten omdat de kamer anders te warm wordt, dan smeult het hout, stijgt de uitstoot en ontstaat er geurhinder. Kies dus een vermogen dat past bij de ruimte en de isolatie van je woning. In een goed geïsoleerde woning is dat vaak minder dan je denkt.

Plaatsing en schouw

Laat de schouw of rookafvoer controleren voor de plaatsing. Moderne toestellen halen hun verbrandingslucht vaak rechtstreeks van buiten, wat volgens de VMM zorgt voor een betere verbranding en minder tochtklachten. De VMM geeft ook richtlijnen voor de plaats van de schouwmond, onder meer om rookhinder bij de buren te vermijden. Gemeenten kunnen eigen regels opleggen.

Wat je de haardenspecialist vraagt

• Voldoet dit toestel aan de ecodesign-eisen, en kan ik de productgegevens zien?
• Welk vermogen past bij mijn ruimte en mijn isolatie?
• Haalt het toestel zijn verbrandingslucht van buiten?
• Is mijn schouw geschikt, of moet er een nieuwe rookafvoer komen?
• Welk onderhoud raadt de fabrikant aan, en hoe vaak moet de schouw geveegd worden?

Onderhoud

Voor kachels en open haarden op vaste brandstof geldt geen wettelijke onderhoudsplicht. De VMM raadt wel aan de schouw bij frequent gebruik minstens één keer per jaar te laten reinigen en voor de kachel de instructies van de fabrikant te volgen. Kijk ook na wat je brandverzekering en je gemeente vragen.