Renovatieverplichting na aankoop: wat moet je doen met label E of F?

Sinds 1 januari 2023 geldt in Vlaanderen een renovatieverplichting voor wie een woongebouw verwerft met een slecht EPC-label. Wie een eengezinswoning of appartement met label E of F koopt, moet het verplicht renoveren naar label D of beter. In deze gids lees je wanneer de verplichting geldt, hoeveel tijd je hebt en hoe je bewijst dat je in orde bent.

Voor wie geldt ze?

De verplichting geldt per akte en per wooneenheid. Het telt welke bestemming het gebouw heeft op het moment van de akte; wat je er later mee wilt doen, speelt geen rol. Ook vakantiewoningen en tweede verblijven vallen eronder.

Volgens de Vlaamse overheid valt onder meer dit onder de verplichting:

• Een verkoop, ruil of schenking in volle eigendom.
• De inbreng in een rechtspersoon.
• De vestiging of overdracht van een opstalrecht of erfpacht.

Niet onder de verplichting vallen onder meer een erfenis, de overdracht van alleen het vruchtgebruik of alleen de naakte eigendom, en de verlenging van een opstalrecht of erfpacht tussen dezelfde partijen. Er is ook een uitzondering bij een echtscheiding of het einde van een samenwoning, als minstens een van de partners er zijn hoofdverblijf houdt.

Hoeveel tijd heb je?

De termijn werd verlengd van vijf naar zes jaar. Volgens de Vlaamse overheid werd die maatregel op 12 december 2025 definitief goedgekeurd en geldt hij voor lopende en nieuwe overdrachten. De termijn start op de datum van de authentieke akte. Een akte van 1 februari 2024 geeft dus een deadline van 1 februari 2030.

Volgens het regeerakkoord blijft label D het eindpunt van de verplichting. Het verdere verstrengingspad dat oorspronkelijk vanaf 2028 gepland was, wordt afgeschaft.

Wie is vrijgesteld?

• Beschermd erfgoed: een beschermd monument, een gebouw in een beschermd stads- of dorpsgezicht, of een gebouw in de inventaris van het bouwkundig erfgoed.
• Gebouwen die binnen de zes jaar gesloopt worden.
• Tijdelijke, verplaatsbare constructies die minder dan twee jaar gebruikt worden.

Een appartement kopen

Bij een appartement geldt de verplichting voor jouw wooneenheid, niet voor het hele gebouw, ook als de andere eigenaars niet wisselen. Soms heb je voor je label gemeenschappelijke onderdelen nodig, zoals een stuk van het dak of een gedeelde installatie. Volgens de Vlaamse overheid kunnen die werken met een gewone meerderheid, de helft plus een, beslist worden in de algemene vergadering.

Je bewijs: een nieuw EPC

Dat je op tijd gerenoveerd hebt, bewijs je met een nieuw EPC van een erkende energiedeskundige type A. Je hoeft het niet apart in te dienen: zodra de energiedeskundige het registreert, komt het in de databank van het VEKA terecht. Plan het EPC dus niet op de laatste dag, maar zodra de belangrijkste werken klaar zijn.

Wat als je te laat bent?

De handhaving start als er na zes jaar geen nieuw EPC is, of als het EPC het vereiste label niet haalt. Voor een woning of appartement kan dan een boete volgen van 500 tot 5.000 euro. Die boete heft de verplichting niet op: het VEKA legt een nieuwe termijn op.

Zo maak je een plan

• Lees de aanbevelingen op het EPC dat je bij de aankoop kreeg. Ze tonen welke ingrepen je label het meest verbeteren.
• Vraag een energiedeskundige of renovatieadviseur welke combinatie van werken je naar label D brengt. Vaak gaat het om dak, ramen, muren en verwarming.
• Laat aannemers offertes maken op basis van dat plan, met de isolatiewaarden of rendementen erbij.
• Plan de werken in een volgorde die technisch klopt, en hou rekening met wachttijden bij aannemers.
• Laat na de werken een nieuw EPC opmaken en bewaar facturen, technische fiches en foto's. Die heeft de energiedeskundige nodig als bewijs.

Financiële steun

Voor de renovatie kun je kijken naar Mijn VerbouwPremie, Mijn VerbouwLening, het verlaagde btw-tarief bij renovatie en een renovatiekrediet met rentesubsidie. Let op de wijzigingen in 2026: sinds 1 maart 2026 krijgen eigenaar-bewoners in de twee hoogste inkomenscategorieën alleen nog een premie voor een warmtepomp of warmtepompboiler. Volgens het VEKA stopt de EPC-labelpremie vanaf 1 juli 2026, behalve voor dossiers die al bij Fluvius ingediend waren.

Verkoop je zelf?

Verkoop je een woning met label E of F, dan moet je in je advertenties vermelden dat er een renovatieverplichting op rust. De verplichting moet ook in het compromis en in de akte staan. Voor huurders geldt de verplichting niet. Wel komt er volgens de Vlaamse overheid vanaf 1 januari 2030 een minimaal EPC-label voor verhuurde woningen, dat geleidelijk strenger wordt.