Domotica voor energiebeheer: zonnepanelen, laadpaal en capaciteitstarief

Domotica wordt steeds vaker gebruikt om energie slim te verdelen. Een energiebeheersysteem kijkt naar wat je zonnepanelen produceren en wat je verbruikt, en schakelt toestellen zoals een boiler, warmtepomp, wasmachine of laadpaal op het juiste moment in. Dat helpt om meer van je eigen stroom zelf te gebruiken en om pieken te vermijden.

Waarom pieken tellen

Met een digitale meter wordt een deel van je nettarieven bepaald door je verbruikspieken. Fluvius legt uit dat de digitale meter per kwartier je gemiddelde vermogen registreert. De hoogste kwartierpiek in een maand is je maandpiek, en het gemiddelde van je maandpieken over de voorbije 12 maanden wordt gebruikt om het capaciteitstarief te berekenen.

Een energiebeheersysteem kan die pieken beperken door niet alles tegelijk te laten draaien. Een laadpaal die zijn vermogen verlaagt terwijl de oven en de vaatwasser aan staan, is een typisch voorbeeld.

Wat kan een energiebeheersysteem sturen?

• Een laadpaal, die laadt op momenten van zonne-overschot of met een begrensd vermogen.
• Een warmtepomp of warmtepompboiler, die extra warmte maakt als er zonnestroom over is.
• Toestellen met een uitgestelde start, zoals een wasmachine of vaatwasser.
• Een thuisbatterij, als je die hebt.

Niet elk toestel laat zich zomaar sturen. Vraag welke merken en welke protocollen het systeem ondersteunt, en of je bestaande laadpaal, omvormer en warmtepomp compatibel zijn.

Meten is weten

Een energiebeheersysteem heeft actuele meetgegevens nodig. Vaak leest het die uit via de gebruikerspoort van de digitale meter of via een eigen energiemeter in het verdeelbord. Vraag hoe het systeem je verbruik en productie meet, en of je die gegevens zelf kunt bekijken en exporteren.

Elektrische veiligheid

Een energiebeheersysteem plaatsen betekent vaak extra meters, relais of kringen in je verdeelbord. Volgens de FOD Economie is het toevoegen van een stroombaan aan een verdeelbord een belangrijke wijziging, die gekeurd moet worden voor je ze in gebruik neemt. Laat de installateur duidelijk zeggen of een keuring nodig is.

Wat je de installateur vraagt

• Welke toestellen kan het systeem sturen, en welke van mijn bestaande toestellen zijn compatibel?
• Hoe meet het systeem mijn verbruik en productie?
• Kan ik zelf instellen welke toestellen voorrang krijgen?
• Werkt het systeem lokaal, of is het afhankelijk van een cloud?
• Is er een keuring van de elektrische installatie nodig na de plaatsing?

Verwacht geen wonderen

Een energiebeheersysteem helpt je beter gebruik te maken van wat je hebt, maar hoeveel het oplevert, hangt af van je toestellen, je gewoontes en je installatie. Wees voorzichtig met beloofde besparingen in een offerte en vraag waarop ze gebaseerd zijn.

Begin daarom met inzicht. Volg een paar maanden je verbruik en je pieken op, bijvoorbeeld via Mijn Fluvius of de app van je omvormer. Zo zie je welke toestellen samen draaien en waar sturing echt iets oplevert, nog voor je in extra apparatuur investeert.